MADPAC interviewt The Predator’s Shane Black

Door Jorrit Niels

Shane Black is de beste scriptschrijver die je (waarschijnlijk) niet kent. Hij was verantwoordelijk voor een paar van de beste actiefilms van de 80’s en 90’s en is nu terug met zijn visie op één van Hollywoods bekendste monsters in The Predator. MADPAC vloog naar Madrid en sprak Black over het belang van keiharde actie, waarom CGI tegenwoordig teveel wordt gebruikt en de do’s & dont’s van een goed script.

Volg MADPAC op Instagram voor een blik achter de schermen!!

Download hier de gratis MADPAC app voor iPhone en iPad!!

In 1987 werd hij als Hollywood wunderkind binnengehaald met zijn script voor Lethal Weapon waar hij de het ‘buddy-cop’ genre zo ongeveer uitvond. Drie sequels volgden, met daarna The Last Boy Scout, Long Kiss Goodnight en Last Action Hero. 

Het plotselinge succes zorgde voor een lichte burnout en jarenlang deed Black niet veel meer dan extreem veel feesten – Halloween bij hem thuis was lang een begrip in Hollywood – en wat herschrijf-klusjes zonder credit. Tot hij in 2005 terugkwam met de detective-thriller Kiss Kiss Bang Bang. Een bescheiden succes met Robert Downey Jr. en Val Kilmer, wat hem later de kans gaf om Iron Man 3 te regisseren en onlangs nog The Nice Guys  met Ryan Gosling en Russsell Crowe als twee detectives in het LA van de 70’s.

Wat Black zo onderscheidend maakt is zijn typische schrijfstijl die je in al z’n films terugziet. Snelle dialogen, spelen met de verwachtingen die je bij een bepaald genre hebt en rijke karakters die je binnen no-time in je hart sluit. Hij heeft bij The Predator precies hetzelfde gedaan. De Predators keren terug naar de aarde waar een stel bij elkaar geraapte en afgekeurde militairen en een wetenschapper de enige zijn die weerstand bieden. We hebben de film gezien (onder embargo, dus recensies mogen nog niet), maar het 80’s gevoel klopt, met veel over the top actie en een toon zoals alleen Black die heeft. Hoofdrollen zijn voor Boyd Holbrook (Narcos), Jacob Tremblay (Room), Olivia Munn (X-Men) en Sterling K. Brown (American Crime Story).

Leuk detail is ook dat Shane Black een rolletje had als soldaat in de allereerste Predator uit 1987 met Arnold Schwarzenegger in de hoofdrol. Black was toen de eerste die er keihard aan ging. Een ervaring die veel herinneringen terugbracht voor de 56-jarige regisseur. Black: “Het was een raar gevoel. Het deed mij terugdenken aan wat ik in de afgelopen 30 jaar allemaal heb geleerd. Het antwoord is uiteraard: Niets!  Het was één grote flashback. Ik zat tijdens een nachtshoot in de regisseursstoel en dat voelde precies hetzelfde als 30 jaar geleden. Toen ik nog een jong gastje was dat van niets wist. Terugkijken kan soms best goed zijn.”

Heeft de film daarom ook meer een 80’s gevoel dan een moderne blockbuster?
“Absoluut, want hoewel ik vind dat computereffecten zeker positief kunnen bijdragen aan een film, moet je ook toegeven dat de films er tegenwoordig allemaal uitzien als een videogame. Het is cool om te zien hoe een camera door een gebouw vliegt, naar buiten schiet, bovenlangs, onderdoor en meer van dat soort onzin – maar waar is de cameraman in dit alles? Zonde, want het menselijk oog kun je nu eenmaal niet in de maling nemen. Daarom gebruiken we hier klassieke filmstandpunten in combinatie met CGI. Laat het eruitzien alsof je een oorlogsfilm in de 80’s aan het filmen bent.”

Met de technologie van nu?
“De eerste Predator die je ziet is een man in een pak. Allemaal praktisch gedaan met special effects, in camera zoals dat heet. De tweede, grotere Predator komt wel uit de computer, maar hebben we niet ook opeens bovenmenselijk gemaakt. Gebruik nog steeds de computer, maar ga niet overdrijven. Zo is er een shot in Alien vs. Predator (2004)die de film voor mij verpestte, waar een miljoen aliens ronddartelen op een piramide. Dat haalt mij uit de realiteit en dan zit je gewoon naar een videogame te kijken.”

Is Predator vs. The Dirty Dozen daarom ook een beter idee dan Predator vs. Alien?
“Niet noodzakelijk. Ik zou het geweldig vinden als Alien vs. Predator op een goede manier wordt gedaan., maar ik zou er een ook een Dirty Dozen-achtige groep in zetten om het menselijk te houden. En komop, hoe vet zou dat zijn en als ik een tweede deel mag regisseren is dat misschien wel een toffe insteek. Zorg er dan wel voor dat zowel de Predator als de Alien goed tot hun recht komen. Fuck man, zo’n ontmoeting moet apocalyptisch aanvoelen en niet zomaar een ‘gevecht’ zijn.”

De film is 16+, een zeldzaamheid bij blockbusters tegenwoordig. Hoe uitdagend was het om zo ver te mogen gaan?
“Heel gemakkelijk, gelukkig. Als het 12+ was geweest, dan had ik het geen echte Predator-film gevonden. Weet je nog die 12+ Wolverine-films? Elke keer als Hugh Jackman uithaalde met z’n klauwen zag je nét niet wat er gebeurde. Volgens mij stak hij net een bad guy neer, maar ik weet het niet zeker. Onzin! Daarom vond ik Logan zo briljant. In de eerste twee minuten komen die klauwen eruit en steekt hij iemand vanonder z’n kin en ze komen er pas weer uit aan de bovenkant van zijn hoofd. Tegenwoordig maak je mensen niet meer bang met het gezicht van de Predator, dus laten we weer zien wat een brute en keiharde jager hij is om mensen eraan te herinneren waarom ze eng zijn.”

Gelukt, want we zien genoeg bloed en ruggengraten.
“Haha, precies. Missie geslaagd. Het is op een gruwelijke manier spannend en grappig. Ouders zijn er altijd snel bij om dit ver weg te houden van kinderen, maar ik denk dat genoeg kinderen hier wel mee om kunnen gaan. Maar ga dan zelf in ieder geval ook mee, voordat ik kinderen een trauma bezorg!”

Zijn we te veilig geworden?
“Deels, zeker. Ik stond in de 80’s op de set van de eerste Die Hard en The Predator. Een vaste waarde bij al dat soort films waren pakken met bloed onder de kleding van acteurs en veel verwoesting. Dat werd dan een film voor 16 jaar en ouder, maar dat vonden studio’s vroeger ok. Je mocht er geld aan uitgeven en het bracht ook geld op. Nu willen ze bijna alles 12 jaar en ouder om zoveel mogelijk mensen aan te spreken. Kijk naar Terminator 2: Judgement Day, één van de grootste successen waar alle kinderen destijds naartoe gingen en dat was ook 16+. Daar krijgt een vent nota bene een spies door z’n oog! Ik heb altijd gevonden dat kinderen niet zo fragiel zijn als veel mensen denken. Alleen al de videogames die ze spelen zijn vele malen gewelddadiger. Daar kan The Predator nauwelijks aan tippen.”

Wat is je meest favoriete deel van filmmaken? Het schrijven, de opnameperiode, monteren?
“De set, geen seconde twijfel. Er is niets beters dan een uur op de set repeteren met je acteurs, dan een pauze waar ze teruggaan naar hun trailer, ik nog een keer mijn shotlijst bekijk, een shot koffie neem en dan de speelplaats op. Je krijgt dan een soort extreme focus, waardoor er niets anders meer bestaat dan die wereld. Een soort kerk. Het maakt niet uit of je in een scheiding ligt of dat een familielid net is overleden – als je op die set staat  is al het andere ‘buiten’. Pas aan het einde van de dag ga je weer terug naar je problemen.”

Je staat bekend om je gevatte scripts, hoe makkelijk gaat dat je af?
“Verschrikkelijk, ik hou van schrijven en als het eenmaal lukt is dat het meest briljante gevoel ooit, maar verder is het een martelgang. Ik nam mij – samen met co-auteur Fred Dekker – voor om hier niet één horrorcliché te gebruiken. Laat mensen menselijk blijven. Dus geen stom geschreeuw als: ‘Kijk uit!’, ‘Bukken’, ‘Snel, kom hier’, ‘Waar is hij?’ Of erger als iemand in een horrorfilm een leeg huis binnenstapt en ‘Hallo?… Hallo!? John?’ zegt. Dat is voor mij geen script. Een script zijn voor mij pagina’s waarop elke pagina minstens twee dingen staan die je verrassen of waar je wenkbrauw van omhoog gaat.”

En een tip wat je vooral niet moet doen?
“Ik sprak iemand die alleen kan schrijven als hij met de bus gaat. Want dan ‘hoor je hoe mensen echt praten’. Bullshit! Dat kan, maar zo praten mensen niet in film. Het moet realistisch klinken, maar dan  compacter, meer gestileerd. Als je nadoet hoe mensen in het echt praten, dan krijg je een saaie film.”

Welke scriptschrijvers hebben jou geïnspireerd?
“William Goldman en Walter Hill. Twee verschillende schrijvers die ik probeer te combineren. Goldman is meer gezellig, scherp en vriendelijk die je steeds op het verkeerde been zet. Hill is daarentegen heel spartaans en geeft sporadisch hints. Een combinatie tussen precisie en speelsheid. Ga bijvoorbeeld niet drie paragrafen lang uitleggen in wat huis de scene zich afspeelt en hoe de zon door de lamellen naar binnen valt – dat door shit. Interieur, huis, ochtend, punt.”

Hou het leesbaar?
“Pff, als ik een stuiver had gekregen voor elk script dat begon met ‘de ochtendzon glinstert op de fotolijstjes die eerdere glorie laat zien van de afgelopen decennia’. Als je een script schrijft moet je zorgen dat mensen elke pagina willen omslaan. Niet door vermoeiend steeds met een twist te komen, maar door interessant te blijven en je niet verliezen in teveel uitleg. De man waarvan je hoopt dat ‘ie je script koopt, krijgt er elke week tien. Als hij na vijf pagina’s niet hooked is, ben je verloren. Dus denk niet dat je de luxe hebt om je visie in grote blokken tekst uiteen te zetten. Mensen gaan je tekst niet bestuderen. Ze willen het snappen en door, quick and easy. Dat is mijn doel: complexe en interessante verhalen schrijven, maar wel leesbaar.”

Heb je als regisseur dezelfde instelling?
“Eigenlijk wel. Je moet mensen vastpakken en ze een interessant verhaal voorzetten. Zorgen dat ze snel geven om de hoofdpersonen en willen weten wat ze gaan meemaken.”

De film heeft niet enorm grote namen, vond je dat belangrijk?
“Ik heb het überhaupt niet erg op het werken met grote sterren. Sommigen zijn briljant, maar als je werkt met mensen die nog geen blockbuster op hun naam hebben staan, willen ze stuk voor stuk gaan voor wat het beste is voor de film. Ze hebben het niet over hoe groot hun trailer is, maar hoe maken we de beste film? En daarbij is The Predator überhaupt geen film over één iemand, maar over een groep buitenbeentjes die plotseling terechtkomen in een bizarre situatie.”

Heb je geprobeerd om Arnold Schwarzenegger terug te halen voor een cameo?
“Yep. De studio wilde een frisse film waar het publiek opnieuw kennismaakt met de Predator. Daar was ik het volledig mee eens. Arnold moest niet de focus worden, maar het leek mij wel leuk om hem te eren. De rol was klein, maar gaf wel mogelijkheden voor een eventueel vervolg. Hij stond ervoor open, maar hij zei nee omdat hij de rol toch net wat te klein vond en dat begreep ik compleet.”

Nog één over een persoonlijke favoriet, je vorige film The Nice Guys met Russell Crowe en Ryan Gosling. Komt er een vervolg?
“Thanks, maar voorlopig niet. Dat is het probleem met grote filmsterren, het is niet zo dat ze niet willen, maar ze zijn duur. Als je een vervolg wil maken op een film die quitte speelde, dan krijg je van de studio niet nog eens hun aanzienlijke salaris. En ik vind dat je een acteur maar zelden mag vragen om voor nop of verder onder hun gage te werken. Daar moet je respect voor hebben.”